Rozwód: kiedy małżonek może żądać rozwodu? [porady prawne]

Zacząć zależy od tego, że każdy z małżonków może żądać aby sąd rozwiązał małżeństwo przez rozwód, jeżeli między małżonkami nastąpił zupełny i trwały rozkład pożycia (art. 56 § 1 KRiO).

Zupełny rozkład pożycia oznacza zerwanie wszelkich więzi duchowych, fizycznych i materialnych, łączących małżonków.

Co to oznacza w praktyce? Z zupełnym i trwałym rozkładem pożycia mamy do czynienia w szczególności kiedy małżonkowie mieszkają oddzielnie, pozostając w faktycznej separacji, nie prowadzą wspólnego gospodarstwa domowego, nie utrzymują kontaktów fizycznych i jednocześnie nie ma żadnych widoków na przyszłość, by ta sytuacja uległa zmianie.

Kiedy jednak pomimo zupełnego i trwałego rozkładu pożycia rozwód nie będzie jednak dopuszczalny? Otóż wtedy, kiedy na skutek rozwodu miałoby ucierpieć dobro wspólnych małoletnich dzieci małżonków bądź jeżeli z innych względów orzeczenie rozwodu byłoby sprzeczne z zasadami współżycia społecznego.

Warto także zaznaczyć, że rozwód nie będzie także dopuszczalny, jeżeli zażąda go małżonek wyłącznie winny rozkładu pożycia, chyba że drugi małżonek wyrazi zgodę na rozwód albo że odmowa jego zgody na rozwód jest w danych okolicznościach sprzeczna z zasadami współżycia społecznego.

Orzecznictwo stoi na stanowisku, że:

– Orzeczeniu rozwodu nie stoi na przeszkodzie choroba współmałżonka stanowiąca uzależnienie, wynikłe całkowicie z jego winy, który nie wykazał minimum silnej woli, aby poddać się leczeniu, ani minimum odpowiedzialności za losy rodziny. Konsekwencje swego nieodpowiedzialnego zachowania się musi on wziąć na siebie, nie może nimi obarczać współmałżonka, nie może z tego powodu kwestionować i pozbawiać współmałżonka prawa do innego ułożenia sobie dalszych losów życiowych (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25 maja 1998 r., I CKN 704/97, LEX nr 529702);

– Takie okoliczności jak wspólne uczestniczenie w wyborach, koncertach czy na przyjęciach u znajomych, a także wspólne spożywanie niektórych posiłków i pomoc w czasie choroby nie świadczą o nawiązaniu pożycia małżeńskiego. Trzeba bowiem odróżnić poprawne stosunki między skłóconymi małżonkami, taktowne zachowanie się ludzi, od serdecznych więzów małżeńskich i wzajemnych uczuć małżonków (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 grudnia 1999 r., I CKN 294/98, LEX nr 1231352);

– Przy uzależnieniu od alkoholu ważną rolę w dochodzeniu do trzeźwego życia odgrywa pomoc osób najbliższych dla alkoholika, a wśród nich szczególnie drugiego małżonka (art. 23 KRO). Ze względu na drastyczność zachowywania się małżonka uzależnionego od alkoholu, nie można – na płaszczyźnie prawa i konkretnych okoliczności sprawy – wymagać od drugiego małżonka dalszego pożycia z nim, jeżeli sprzeciwia się temu dobro rodziny, a w szczególności dobro małoletnich dzieci stron (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 listopada 2001 r., I CKN 438/00, LEX nr 529703);

– Nie godzi w zasady współżycia społecznego orzeczenie rozwodu dlatego, że strony są osobami w podeszłym wieku. Żądając rozwodu, powód nie krzywdzi pozwanej, a czyni jedynie uprawnienie z prawa wniesienia sprawy rozwodowej (wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie, z dnia 25 stycznia 2005 r., I ACa 683/04, LEX nr 163577)

– Związek jednego z małżonków z innym partnerem w czasie trwania małżeństwa, lecz po dacie wystąpienia zupełnego i trwałego rozkładu pożycia między małżonkami, nie daje podstawy do przypisania temu małżonkowi winy za ten rozkład (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 28 września 2000 r., IV CKN 112/00, LEX nr 44291).

Adw. Karolina Pazdan

Aktualności

Leave a Comment